ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Տեղեկության ընկալման ուղեղի առանձնահատկությունը, երբ իրականությունը կղծվում է

Գիտնականները հայտնաբերել են ուղեղի որոշակի շրջան, որը կոչվում է ամիգդալա (amygdala), դա ուղեղի այն հատվածն է, որը մշակում է վախը, առաջացնում է զայրույթը և մեզ դրդում է գործելու: Այն մեզ նախազգուշացնում է վտանգի մասին և ակտիվացնում է մարտական ​​կամ թռիչքային (վայրկենական) պատասխանը: Հետազոտողները պարզել են նաև, որ նախածնային կեղևը գլխուղեղի այն տարածքն է, որը վերահսկում է դատողությունը և օգնում է մեզ տրամաբանական մտածել նախքան գործելը: Կարծրատիպային կերպով, կանայք համարվում են հուզական, իսկ տղամարդիկ` տրամաբանական, բայց դա այդքան էլ այդպես չէ’ գիտնականները պարզել են, որ տղամարդկանց ուղեղի ավելի մեծ մասը տրամադրված է հուզական արձագանքներին և ավելի փոքր մաս` տրամաբանական մտածողությանը, իսկ կանանց մոտ դա հակառակն է, (եթե միջադեպ է տեղի ունեցել, ապա տղամարդը ավելի շուտ կհարվածի քան կինը)։ Եթե ​​տեղեկատվությունը գրանցվում է, որպես վտանգավոր, ամիգդալան աղետալի ազդանշան է տարածում ամբողջ ուղեղի վրա, որն իր հերթին առաջացնում է ֆիզիոլոգիական պատասխանների կասկադ՝ արագ սրտի բաբախումից դեպի ճնշված զգացողություն մկանների վրա, որի դեպքում մկանները սկսում են ավելի արագ աշխատել:

Օրինակ՝ պատկերացնենք որ, մարդաշատ ռեստորանում ենք, և տասնյակ խոսակցություններ են, աղմուկ: Հանկարծ մատուցողը մի քանի բաժակով սկուտեղ է գցում, որը ընկնում է հատակին ու կոտրվում։ Ինքնաբերաբար, ռեստորանի աղմուկը կտրուկ դադարում է, որը պայմանավորված է դադարի և սառեցնելու բնազդային ռեֆլեքսով, երբ չսպասված ուժեղ ձայն լսելիս, մարդու լսողական և տեսողական օրգանները անկախ մարդու կամքից, լարվում են և սևեռվում դեպի աղմուկի աղբյուր:

Մեկ այլ օրինակ․ դուք ֆիլմ եք դիտում։ Եթե ​​դա սարսափ ժանրից է, և դրսում աղմուկ եք լսում, ձեր ամիգդալան կասի՝ վեր կաց և դուռը կողպիր: Ձեր նախածնային կեղևը գիտի, որ դրսում կացնով մարդասպան չկա, բայց ամենայն հավանականությամբ, միևնույն ժամանակ հնարավոր է վեր կենաք և փակեք դուռը: Կամ, որ տխուր ֆիլմ եք դիտում գիտեք, որ դա կինոնկար է, և ոչ ոք չի մահացել, բայց միգուցե սկսեք լաց լինել: Այս բոլոր հանգամանքները կեղծ տագնապներ են առաջացնում, որոնք շփոթեցնում են զգացողության նույն մակարդակը, կարծես իրական դեպք էր տեղի ունենում: Սա նշանակում է, որ եթե ուղեղը չի կարող ասել, թե ինչն է վտանգավոր, ինչը ՝ ոչ, ամեն ինչ կարծես սպառնալիք է:

Թեման ներկայացվեց Սայաթ Սերոբյանը, Source: Psych Central