Uncategorized ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Ֆինլանդացի գիտնականները մշակել են սուրճի արտադրության այլընտրանքային մեթոդ

Աշխարհում տարեկան սպառվում է ավելի քան 10 միլիոն տոննա սուրճ, և ժամանակի հետ դրա պահանջարկը միայն աճում է: Այնուամենայնիվ, այս բույսը բավականին քմահաճ է և կլիմայի փոփոխության հատևանքով դրա մշակման համար պիտանի հողերի քանակը փոքրանում է։ Օրինակ, Վիետնամում սուրճի արտադրության տեմպը պահելու համար մեծ չափերի են հասնում ծառահատումները։ Ֆինլանդիայի VTT տեխնիկական հետազոտությունների կենտրոնի գիտնականները մշակել […]

ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Մարդիկ ավելի հակված են հավատալու տեսանյութերի միջոցով մատուցվող կեղծ լուրերին

Ամերիկացի գիտնականները պարզել են, որ մարդիկ տեսանյութերի միջոցով տարածվող կեղծ լուրերին ավելի հակված են հավատալու, քան նույնաբովանդակ տեքստային կամ աուդիո նորություններին։ Բացի այդ, այդօրինակ տեսանյութերն ունենում են անհամեմատ ավելի շատ տարածում (share)։ Ըստ հետազոտողների՝ մարդիկ ավելի շատ հավատում են նրան, ինչ տեսնում են, քան իրենց կարդացածին կամ լսածին: Կեղծ լուրերը չափազանց վնասակար ազդեցություն են ունենում […]

ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Մարդկային գործոնով պայմանավորված՝ նոր համաճարակների առաջացման հանավականությունը զգալիորեն աճել է

2019 թվականի վերջին Չինաստանի Ուհան քաղաքում հայտնաբերվելուց ի վեր SARS-CoV-2 վիրուսը միլիոնավոր կյանքեր է խլել և մեծապես փոխել է մարդկության ներկայիս կենսակերպն ու ապագայի վերաբերյալ պատկերացումները։ Հետազոտողները նշում են, որ COVID-19-ը 100 տարի առաջ բռնկված իսպանական գրիպի համաճարակից ի վեր ամենավատ համաճարակն է։ Դյուկի համալսարանի (ԱՄՆ) գիտնականները վերջերս վերլուծել են այնպիսի հիվանդությունների բռնկումների հաճախականությունը, ինչպիսիք […]

ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Ինչո՞ւ է սպորտը համարվում «դեղամիջոց»

Այն, որ սպորտը բարելավում է առողջությունը՝ բոլորը գիտեն: Ֆիզիկական վարժությունները ամրացնում են մեր մկաններն ու ոսկորները, բարելավում են արյան շրջանառությունը և հոդերն ավելի շարժունակ են դարձնում: Միևնույն ժամանակ, կարգավորում է սրտի աշխատանքը՝ դարձնելով այն ավելի դիմացկուն, կեցվածքը դարձնում ճիշտ և գեղեցիկ՝ հեռացնելով ավելորդ ճարպերը։ Արդյունքում, սպորտով զբաղվող մարդիկ ավելի առողջ և գեղեցիկ տեսք ունեն (իհարկե, […]

ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

«Այլընտրանքային» աղը կարող է նվազեցնել սրտանոթային հիվանդությունների վտանգը

Մարդու սննդակարգում աղի ավելցուկի պատճառով հյուսվածքներում չափազանց շատ հեղուկ է կուտակվում: Ինչի հետևանքով բարձրանում է արյան ճնշումը, և մեծ քանակությամբ աղի երկարատև օգտագործման դեպքում մեծանում է հիպերտոնիայի, ինֆարկտի, ինսուլտի և սրտանոթային այլ հիվանդությունների առաջացման վտանգը: Այնուամենայնիվ, մարդու համար կերակրի աղը (նատրիումի քլորիդը (NaCl) կենսական նշանակություն ունի՝ քլորի իոնները անհրաժեշտ են աղաթթու արտադրելու համար, իսկ նատրիումի […]

ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Մաթեմատիկական մոդելը կարող է որոշել յուրաքանրյուրի համար մարզումների լավագույն տարբերակը

Քեմբրիջի համալսարանի գիտնականները մշակել են մաթեմատիկական մոդել, որը, մարդու անհատական ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններից ելնելով, որոշում է մկանային զանգված հավաքելու համար անհրաժեշտ վարժությունների օպտիմալ ռեժիմը։ Մոդելը հիմնված է նույն հեղինակների ավելի վաղ կատարած ուսումնասիրության վրա, որի արդյունքում հայտնաբերվել էր, որ տիտին սպիտակուցը (38,138 ամինաթթուներից կազմված սպիտակուց է, որի  ամբողջական անվանումը պարունակում է 189,819 տառ) պատասխանատու է մկանների […]

ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Թանաքաձկների հիշողությունը բարելավվում է տարիքի հետ

Մեր հիշողությունը ժամանակի ընթացքում ջնջվում է, բայց ջնջվում է տարբեր եղանակներով. մենք բազմապատկման աղյուսակը շատ ավելի լավ ենք հիշում, քան այն, թե ինչպես ենք տասը տարի առաջ նշել, օրինակ, Ամանորը: Բազմապատկման աղյուսակը վերաբերում է, այսպես կոչված, սեմանտիկ հիշողությանը (բառերի իմաստների, կոնցեպցիաների փոխհարաբերության հիշողությունն է), որը պահպանում է օբյեկտիվ տեղեկատվություն մեզ շրջապատող աշխարհի մասին, մեր անցկացրած […]

ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Վատ հիշողություններից ազատվելու նոր տեխնոլոգիաները

Եթե դիտել եք ամերիկացի ռեժիսոր Բարրի Զոնենֆելդի հայտնի «Սևազգեստ մարդիկ» ֆիլմը (Men in Black, 1997), ուրեմն հաստատ հիշում եք այն սարքը, որի օգնությամբ հերոսները վկաների ուղեղներից ջնջում էին անցանկալի հիշողությունները։ Իսկ երբևէ մտածե՞լ, որ նմանատիպ սարքերը կարող են մի օր իրականություն դառնալ։ Science Advance ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրության համաձայն, Պեկինի համալսարանի գիտնականներն այս ոլորտում գրանցել են […]

ԱՐՀԵՍՏԱԿԱՆ ԲԱՆԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Ուղեղ-համակարգիչ ինտերֆեյսի զարգացումը զգալի առաջընթաց է գրանցել 2021 թվականին

Ուղեղ-համակարգիչ ինտերֆեյս տեխնոլոգիան (BCI), որը մարդու ուղեղի ալիքները վերածում է մեքենայի համար հասկանալի հրամանների և թույլ է տալիս մարդուն մտքի ուժով ղեկավարել համակարգիչը, շարունակում է աննախադեպ կերպով զարգանալ՝ ներգրավելով հսկայական քանակությամբ ֆինանսավորում։ 2021 թվականի 8 ամիսների ընթացքում BCI-ի ֆինանսավորումը 2019 թվականի համեմատությամբ գրեթե եռապատկվել է։ Վերջերս Իլոն Մասկի Neuralink ընկերությունը հայտնեց 205 մլն դոլար ֆինանսավորման […]

ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Ինչպե՞ս է ազդում ալկոհոլը դեռահասների ուղեղի վրա

«Հարբեցողությունից մինչև մթագնում» (From Binge to Blackout: A Mother and Son Struggle with Drinking), 2006 Քոլեջում սովորելու տարիներին 15-ամյա Թորեն Վոլկմանը գրեթե ամեն օր մասնակցում էր խնջույքների և խմում՝ գիտակցությունը կորցնելու աստիճան։ Ինչպես շատ ծնողներ, այնպես էլ նրա մայրը՝ Քրիսը, սկզբնական շրջանում անտեսում էր որդու՝ ալկոհոլի նկատմամբ աճող կախվածությունը։ Ուսումն ավարտելուց հետո, երբ Թորենն հայտնվում […]