ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Թանաքաձկների հիշողությունը բարելավվում է տարիքի հետ

Մեր հիշողությունը ժամանակի ընթացքում ջնջվում է, բայց ջնջվում է տարբեր եղանակներով. մենք բազմապատկման աղյուսակը շատ ավելի լավ ենք հիշում, քան այն, թե ինչպես ենք տասը տարի առաջ նշել, օրինակ, Ամանորը: Բազմապատկման աղյուսակը վերաբերում է, այսպես կոչված, սեմանտիկ հիշողությանը (բառերի իմաստների, կոնցեպցիաների փոխհարաբերության հիշողությունն է), որը պահպանում է օբյեկտիվ տեղեկատվություն մեզ շրջապատող աշխարհի մասին, մեր անցկացրած […]

ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Վատ հիշողություններից ազատվելու նոր տեխնոլոգիաները

Եթե դիտել եք ամերիկացի ռեժիսոր Բարրի Զոնենֆելդի հայտնի «Սևազգեստ մարդիկ» ֆիլմը (Men in Black, 1997), ուրեմն հաստատ հիշում եք այն սարքը, որի օգնությամբ հերոսները վկաների ուղեղներից ջնջում էին անցանկալի հիշողությունները։ Իսկ երբևէ մտածե՞լ, որ նմանատիպ սարքերը կարող են մի օր իրականություն դառնալ։ Science Advance ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրության համաձայն, Պեկինի համալսարանի գիտնականներն այս ոլորտում գրանցել են […]

ԱՐՀԵՍՏԱԿԱՆ ԲԱՆԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Ուղեղ-համակարգիչ ինտերֆեյսի զարգացումը զգալի առաջընթաց է գրանցել 2021 թվականին

Ուղեղ-համակարգիչ ինտերֆեյս տեխնոլոգիան (BCI), որը մարդու ուղեղի ալիքները վերածում է մեքենայի համար հասկանալի հրամանների և թույլ է տալիս մարդուն մտքի ուժով ղեկավարել համակարգիչը, շարունակում է աննախադեպ կերպով զարգանալ՝ ներգրավելով հսկայական քանակությամբ ֆինանսավորում։ 2021 թվականի 8 ամիսների ընթացքում BCI-ի ֆինանսավորումը 2019 թվականի համեմատությամբ գրեթե եռապատկվել է։ Վերջերս Իլոն Մասկի Neuralink ընկերությունը հայտնեց 205 մլն դոլար ֆինանսավորման […]

ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Ինչպե՞ս է ազդում ալկոհոլը դեռահասների ուղեղի վրա

«Հարբեցողությունից մինչև մթագնում» (From Binge to Blackout: A Mother and Son Struggle with Drinking), 2006 Քոլեջում սովորելու տարիներին 15-ամյա Թորեն Վոլկմանը գրեթե ամեն օր մասնակցում էր խնջույքների և խմում՝ գիտակցությունը կորցնելու աստիճան։ Ինչպես շատ ծնողներ, այնպես էլ նրա մայրը՝ Քրիսը, սկզբնական շրջանում անտեսում էր որդու՝ ալկոհոլի նկատմամբ աճող կախվածությունը։ Ուսումն ավարտելուց հետո, երբ Թորենն հայտնվում […]

ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Աղիքային բակտերիաները կարող են երիտասարդացնել գլխուղեղը

Հայտնի փաստ է, որ աղիքային բակտերիաները ազդում են ոչ միայն մարսողության ու նյութափոխանակության, այլև ամբողջ մարմնի՝ ներառյալ ուղեղի վրա։ Որոշ հետազոտոներ կարծում են, որ մարդու միկրոբիոմը մեծապես ազդում է քնի վրա, ըստ մյուսների՝ ճիշտ ընտրված մանրէները մեղմացնում են աուտիզմի ախտանիշները։ Հատկապես վերջին տասնամյակի ընթացքում մարդու առողջության վրա միկրոբիոմի հնարավոր ազդեցությունների վերաբերյալ բազմաթիվ հետազոտություններ են իրականացվել։ […]

ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Գիտնականները պարզել են, որ բետոնի ներսում հաջողությամբ գոյատևում են մի շարք բակտերիաներ

2020 թվականի դրությամբ ԱՄՆ-ում առկա 618,456 կամուրջներից 45,000-ն ունի վթարայինի կարգավիճակ, որոնցից շատերի պարագայում խնդիրները առաջացել են, այսպես կոչված, «բետոնի քաղցկեղի» հետևանքով։ Դա երկաթ-բետոնի քայքայման պրոցես է և ժամանակի ընթացքում կարող է լուրջ հետևանքներ առաջացնել, ընդուպ մինչև քայքայել բետոնը և թուլացնել շինությունը։ Ուսումնասիրելով այս երևույթը՝ Դելավերի համալսարանի (ԱՄՆ) գիտնականներն անսպասելիորեն հայտնաբերեցին, որ բետոնի ներսում կյանք […]

ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Մարդկանց ուղեղը, կախված մարմնի դիրքից, տարբեր կերպ է ընկալում տեղեկատվությունը

Պատկերացրեք մի իրավիճակ, երբ դուք նյարդայնացած եք Ձեր ականջի տակ բզզացող մոծակի ձայնից։ Բզզոցը մի պահ դադարում է և դուք զգում եք մի փոքր խայթոց, գտնում եք թիրախը։ Հարվածում եք և վերջ։ Սա գործողությունների պարզ հերթականություն է, որը, սակայն, ենթադրում է տեղեկատվության մշակման բարդ գործընթաց։ Չափահաս մարդու մաշկի մակերեսը, միջին հաշվով, 1,5-2 քառակուսի մետր է, […]

ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Գլոբալ տաքացման պատճառով կայսերական պինգվինները կարող են ամբողջությամբ վերանալ մինչև այս դարավերջ

Կայսերական պինգվինները իրենց չափերով պինգվինների ընտանիքի ժամանակակից տեսակներից ամենամեծն են։ Դրանք բնակվում են Անտարկտիդայի սառցե նեղ ափամերձ հատվածում, որն առաջիններից է կրում գլոբալ տաքացման բացասական հետևանքները: Փաստն այն է, որ սառցե ծածկույթի ցանկացած անբարենպաստ փոփոխությունն անմիջապես ազդում է դրա բնակիչների գոյության վրա: Եթե սառցե ծածկույթն ընդարձակվի պինգվինները ստիպված  կլինեն ավելի շատ ժամանակ հատկացնել սննդի հայթայթման […]

ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Ինչու՞ են մարդիկ գոռում և սարսռում վախից

Երբ անսպասելի հնչում է բարձր և կտրուկ ձայն, գրեթե բոլոր մարդիկ, հանկարծակիի եկած, սարսռում են և բղավում: Սա տեղի է ունենում անգիտակցաբար, և շատերը չեն էլ հասցնում մտածել, թե ինչի հետ է դա կապված: Սակայն գիտնականները, ուսումնասիրելով մարդու մարմինը, կարող են լիովին բացատրել այս երևույթները: Վախի ճիչն ունի երկու հիմնական գործառույթ։ Առաջինն այն է, որ […]

ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Սննդամթերք՝ պլաստիկ թափոններից․ նոր հեռանկարներ սինթետիկ կենսաբանության ոլորտում

Միչիգանի տեխնոլոգիական համալսարանի կենսաբան Սթեֆան Թեչտմանը և Իլինոյսի Ուրբանա-Շամպեյն համալսարանի (ԱՄՆ) կենսաինժեներ Թինգ Լուն հաղթել են «Future Insight Prize 2021» մրցույթում և շահել 1,18 միլիոն դոլար մրցանակ։ Գիտնականներն այս մրցանակին արժանացել են իրենց նոր ու հեղափոխական նախագծի համար իսկ ստացած գումարը անհրաժեշտ է որպիսի նախագիծն իրականություն դառնա։ Ըստ նախագծի, ստեղծվելու են փոփոխված գեներով միկրոօրգանիզմներ, որոնք […]