ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Բնիկ ժողովուրդների լեզուների անհետացմամբ անհետանում է բժշկական գիտելիքների «բանավոր հանրագիտարանը»

Լեզվի բազմազանության կորուստը կարող է հանգեցնել դարերի ընթացքում ձևավորված և գիտության համար անհայտ բազմաթիվ բուժական միջոցների անհետացմանը Բուժիչ հատկություններ ունեցող բույսերի մասին գիտելիքներն անհետանալու վտանգի տակ են, քանի որ նոր դարաշրջանում բազմաթիվ բնիկ ժողովուրդների լեզուներ հայտնվել են վերացման եզրին, կամ արդեն իսկ դուրս են մղվել գործածությունից։ Այդ լեզուները պարունակում են հսկայական քանակությամբ տեղեկատվություն իրենց շրջապատում […]

ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Ավստրալիայում դպրոցական նոր դասընթաց են պատրաստում՝ «Կիբերանվտանգության հիմունքներ»

Ավստրալիայի իշխանությունները դպրոցների կրթական ծրագրերում որոշել են ներառել նոր դասընթաց՝ կիբերանվտանգության հիմունքների վերաբերյալ։ Դասընթացի նպատակը երեխաներին սովորեցնելն է հասկանալ տեղեկատվական միջավայրում գաղտնիության և անվտանգության խնդիրները, ինչպես նաև՝ օգնել նրանց տիրապետելու համացանցում ճիշտ հաղորդակցման համար անհրաժեշտ հմտություններին, անձնական տվյալների մշակմանը, անվտանգության գործիքների արդյունավետ օգտագործմանը և այլն։ «Կիբերանվտանգության հիմունքներ» առարկան դասավանդվելու է նույնիսկ այն դեպքում, երբ անհրաժեշտություն […]

ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Զարգացած հուզական ինտելեկտը օգնում է տարբերակել ֆեյք լուրերը

Համացանցում ֆեյք լուրերը տարածվում են կայծակնային արագությամբ և շատ հաճախ կարող են աղետալի երևույթների բերել։ Այդ պատճառով էլ անհրաժեշտություն է առաջանում հասկանալու, թե ինչի շնորհիվ է, որ որոշ մարդիկ համեմատաբար հեշտությամբ են տարանջատում կեղծ լրահոսը իրականից, իսկ որոշները դառնում  են կեղծ լուրերի մոլի տարածողներ։ Գլազգոյի Ստրատկլայդի համալսարանի գիտնականները որոշեցին ստուգել մի վարկած, համաձայն որի բարձր […]

ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Մադագասկարում կկառուցվի աշխարհում առաջին 3D տպագիր դպրոցը

Վերջին մի քանի տարիների ընթացքում 3D տպագրության միջոցով տներ կառուցելու տեխնոլոգիան առաջին սիրողական փորձերից անցել է լիարժեք գրասենյակների և մատչելի բնակարանների կառուցմանը: Հաջորդ քայլը, կարծես, Մադագասկարում (Աֆրիկա) աշխարհում առաջին 3D տպագիր դպրոցի ստեղծումն է: Նախագիծը Thinking Huts կազմակերպության և Studio Mortazavi ճարտարապետական ​​ընկերության համագործակցության արդյունքն է, որը միտված է թույլ կրթական ենթակառուցվածքներ ունեցող երկրներում կրթությունը խթանելուն […]

ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Ի՞նչ պետք է իմանալ ապատեղեկատվության մասին․ 10 փաստ թվային խորհրդատուից

Համացանցն ու սոցիալական մեդիան (social media) իդեալական պայմաններ են ստեղծել կեղծ տեղեկատվության և դավադրության տեսությունների աճի ու տարածման համար (միտումնավոր և ոչ մտածված): Օնլայն տիրույթում ստեղծվող ու շրջանառվող կեղծ տեղեկատվությունները կարող են իրական սպառնալիք լինել ցանցից դուրս (օֆլայն տիրույթում), հատկապես այն պատճառով, որ թվային գրագիտությունն ու թվային քաղաքականությունը (digital policy) ներկայումս ի վիճակի չեն հետևել […]

ԱՐՎԵՍՏ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Տանը գրադարան ունենալը էապես ազդում է երեխաների ՏՀՏ հմտությունների զարգացման ու գրագիտության վրա

Որքան շատ գիրք, այնքան լավ Social science research ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրության համաձայն, պարզապես մեծ քանակությամբ գրքեր ունեցող տանը մեծանալը նպաստում է երեխաների գրագիտության և մաթեմատիկական հմտությունների աճին։ Ըստ նույն հոդվածի, ԱՄՆ-ում տնային գրադարաններում գրքերի միջին քանակը 114 է։ Հեղինակները  ուսումնասիրել են 31 տարբեր հասարակություններից 160,000 մեծահասակների և պարզել, որ տանը 80 կամ ավելի գիրք ունենալը […]

ԱՐՀԵՍՏԱԿԱՆ ԲԱՆԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Ուղեղ-համակարգիչ ներդիր (BRAIN COMPUTER INTERFACE)

Մի անգամ Իլոն Մասկին հարցրին, թե ինչ վտանգներ են սպառնում մարդկությանը։ Մասկը  պատասխանեց, որ դրանք երեքն են․ «Առաջինը լայնամասշտաբ միջուկային պատերազմն է, երկրորդը՝ կլիմայի փոփոխությունները (գլոբալ տաքացումը), իսկ երրորդը․․․»։ Մասկը լռել է ու ընկել խորը մտքերի մեջ։ Նա անհանգիստ էր։ Զրուցավարը հարցրել է, թե որն է երրորդ վտանգը։ Մասկը ժպտացել է ու պատասխանել․ «Հույս ունեմ […]

ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Անտոն Սուրիան․ հայը, ով փրկեց Վենետիկը ժանտախտից

National Geographic հայտնի պարբերականը վերջերս հրապարակել էր ծավալուն հոդված՝ «Ի՞նչ է պատահում, երբ նոր համաճարակը հարվածում է հին քաղաքին» վերնագրով (https://www.nationalgeographic.com/travel/2020/03/how-venice-is-contending-with-coronavirus/), որտեղ, նոր կորոնավիրուսի համատեքստում, անդրադարձ էր կատարվում Վենետիկին պատուհասած համաճարակներին, որոնցից ամենասարսափելին «Սև մահն» էր՝ Կենտրոնական Ասիայից Եվրոպա ներթափանցած ժանտախտի մահաբեր համաճարակը (Եվրոպայում այն տարածված էր 1346-1353թթ․)։ Միայն Եվրոպայում այս համաճարակը խլեց ավելի քան […]

ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

5 գիրք համաճարակների մասին

Ներկայացնում ենք 5 ոչ-գեղարվեստական (non–fiction) գիրք համաճարակների մասին Համաճարակներ և հասարակություն. Սև մահից մինչև այսօր, Ֆրենկ Մ․ Սնոուդեն       Epidemics and Society, From the Black Death to the Present – Frank M Snowden Սնոուդենն ուսումնասիրում է, թե ինչպես են զանգվածային վարակիչ հիվանդությունները ձևավորել հասարակությունը՝  հետազոտելով դրանց ազդեցությունը բժշկագիտության և հանրային առողջության, ինչպես նաև՝ արվեստի, կրոնի, պատմության […]

ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Քաղցկեղի բուժման ժամանակ առաջացող կողմնակի էֆեկտ՝ «գիշերային տեսողություն»

Քաղցկեղի բուժման տարբեր տեսակների շարքում ֆոտոդինամիկ թերապիան, որի ժամանակ լույսը օգտագործվում է չարորակ բջիջները ոչնչացնելու համար, կարող է առաջացնել տարօրինակ բարդություն. հիվանդները հաճախ ավելի լավ են կարողանում տեսնել մթության մեջ: Այժմ հետազոտողները պարզել են, թե ինչու է դա տեղի ունենում․ մեր աչքերի ցանցաթաղանթներում լուսազգայուն սպիտակուցը՝ ռոդոպսինը (Rhodopsin), փոխազդում է քլորին e6 (Chlorin e6) կոչվող ֆոտոսինթեզող […]