ԱՐՀԵՍՏԱԿԱՆ ԲԱՆԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Ուղեղ-համակարգիչ ներդիր (BRAIN COMPUTER INTERFACE)

Մի անգամ Իլոն Մասկին հարցրին, թե ինչ վտանգներ են սպառնում մարդկությանը։ Մասկը  պատասխանեց, որ դրանք երեքն են․ «Առաջինը լայնամասշտաբ միջուկային պատերազմն է, երկրորդը՝ կլիմայի փոփոխությունները (գլոբալ տաքացումը), իսկ երրորդը․․․»։ Մասկը լռել է ու ընկել խորը մտքերի մեջ։ Նա անհանգիստ էր։ Զրուցավարը հարցրել է, թե որն է երրորդ վտանգը։ Մասկը ժպտացել է ու պատասխանել․ «Հույս ունեմ […]

ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Անտոն Սուրիան․ հայը, ով փրկեց Վենետիկը ժանտախտից

National Geographic հայտնի պարբերականը վերջերս հրապարակել էր ծավալուն հոդված՝ «Ի՞նչ է պատահում, երբ նոր համաճարակը հարվածում է հին քաղաքին» վերնագրով (https://www.nationalgeographic.com/travel/2020/03/how-venice-is-contending-with-coronavirus/), որտեղ, նոր կորոնավիրուսի համատեքստում, անդրադարձ էր կատարվում Վենետիկին պատուհասած համաճարակներին, որոնցից ամենասարսափելին «Սև մահն» էր՝ Կենտրոնական Ասիայից Եվրոպա ներթափանցած ժանտախտի մահաբեր համաճարակը (Եվրոպայում այն տարածված էր 1346-1353թթ․)։ Միայն Եվրոպայում այս համաճարակը խլեց ավելի քան […]

ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

5 գիրք համաճարակների մասին

Ներկայացնում ենք 5 ոչ-գեղարվեստական (non–fiction) գիրք համաճարակների մասին Համաճարակներ և հասարակություն. Սև մահից մինչև այսօր, Ֆրենկ Մ․ Սնոուդեն       Epidemics and Society, From the Black Death to the Present – Frank M Snowden Սնոուդենն ուսումնասիրում է, թե ինչպես են զանգվածային վարակիչ հիվանդությունները ձևավորել հասարակությունը՝  հետազոտելով դրանց ազդեցությունը բժշկագիտության և հանրային առողջության, ինչպես նաև՝ արվեստի, կրոնի, պատմության […]

ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Քաղցկեղի բուժման ժամանակ առաջացող կողմնակի էֆեկտ՝ «գիշերային տեսողություն»

Քաղցկեղի բուժման տարբեր տեսակների շարքում ֆոտոդինամիկ թերապիան, որի ժամանակ լույսը օգտագործվում է չարորակ բջիջները ոչնչացնելու համար, կարող է առաջացնել տարօրինակ բարդություն. հիվանդները հաճախ ավելի լավ են կարողանում տեսնել մթության մեջ: Այժմ հետազոտողները պարզել են, թե ինչու է դա տեղի ունենում․ մեր աչքերի ցանցաթաղանթներում լուսազգայուն սպիտակուցը՝ ռոդոպսինը (Rhodopsin), փոխազդում է քլորին e6 (Chlorin e6) կոչվող ֆոտոսինթեզող […]

ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Ցուրտը կօգնի ավելորդ քաշի դեմ “կռվում”

Ունե՞ք osteoporosis կամ ավելորդ քաշ, ցուրտը կօգնի ))։Իրիսին հորմոնը հայտնաբերվել է 2012 թ֊ին. անջատվում է մկաններում՝ սպորտով զբաղվելու դեպքում, ունի շատ բարերար ազդեցություն ոսկրային հիվանդությունների դեպքում։Այնպես որ, սպորտով զբաղվելը շատ օգտակար ու բարերար է` փաստենք ևս մեկ անգամ։ Կամ, արժե մի հատ լավ սռթսռթալ: Ի դեպ, չափավոր ծանրաբեռնվածության դեպքում անջատվում է նաև դոֆամին՝ սիրո հորմոնը, […]

ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Պարգևավճար գիտաշխատողին՝ հրապարակված աշխատանքի համար

Պարգևավճար գիտաշխատողին՝ հրապարակված աշխատանքի համար։ Այս եղանակը մոտիվացնող և բավականին օբյեկտիվ մոտեցում է։Օրինակ, Հր. Կորեայի որոշ համալսարաններ սահմանել են հաստատուն գումարի չափ, օրինակ 700.000 վոն (~$600)։Հոդված հրապարակելու դեպքում հեղինակը ստանում է գումար×impact factor.Օրինակ Nature-ում (impact factor ~40) տպագրվելու դեպքում, հեղինակը կստանա՝ $600×40=$24.000Իսկ 0 impact factor-ի դեպքում՝ 0 դրամ։ Նշենք, որ հաստատուն գումարի չափսը կախված է […]

ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ

Mr. YouTube կամ Julius Yego` Օլիմպիական խաղերի մեդալակիր

Հարցնում եք ի՞նչ է ինքնակրթությունը, խնդրեմ։ Julisu Yeho-ն` Քենիացի մարզիկը, 2016 թ-ին Ռիոի օլիմպիական խաղերին դարձավ մեդալակիր։ Երբ նա խոստովանեց, որ նիզակ նետելը սովորել է պարզապես YouTube նայելով, նրան սկսեցին կոչել Mr. YouTube. Քննադատել ամենքին՝ լավ կամ վատ կրթական համակարգի համար, կարող են բոլորը, ստիպել ինքն իրեն շարունակաբար կրթվել՝ կարող են եզակիները։