ԱՆՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Արցախյան ազատամարտի մասնակից հայ կանայք․ Նունե Աբրահամյան

Հաճախ վիրավոր, բայց միայն հոգեպես անպարտելի ժողովուրդներն են հաջողության հասնում պատմության մեջ… Չեն հուսահատվում ժողովուրդները, որովհետև մարդկության ընտանիքի բոլոր անդամները, բացի մեր մտավորականության որոշ մասից, գիտեն, որ մեկի հայրենի հողը չի կարող մյուսի համար մնայուն հայրենիք դառնալ, որ դա հավիտենական արդարության օրենքի ուժով վաղ թե ուշ վերադարձվում է իր տերերին, եթե այդ վերջինների մեջ չի […]

ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Ինչպե՞ս են մեր նախնիները կերակուր պատրաստել նախքան կրակի գյուտը

Բազմաթիվ ուսումնասիրությունների արդյունքում գիտնականներն ապացուցել են, որ մեր նախնիները կրակ օգտագործել սովորել են շուրջ մեկ միլիոն տարի առաջ: Այդ շրջանում բանական մարդու (Homo sapiens) տեսակը դեռևս չէր ձևավորվել, և հոմինիդները (Hominidae) կրակ էին ստանում միայն պատակական հրդեհի դեպքում։ Հետագայում նրանք սովորեցին ինքնուրույն կրակ վառել և խարույկներն օգտագործել ցուրտ եղանակներին տաքանալու և սնունդ պատրաստելու համար: Ենթադրվում […]

ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Այս ինտերակտիվ քարտեզը ցույց է տալիս, թե որտեղ է գտնվել ձեր քաղաքը 750 միլիոն տարի առաջ

Իր 4,5 միլիարդ տարվա պատմության ընթացքում Երկիր մոլորակը շատ փոխություններ է կրել։ Մեզ այժմ ծանոթ մայրցամաքներն ու ջրային տարածությունները միշտ չէ, որ այսպիսի դասավորություն են ունեցել։ Եվ ահա, գիտնականները ստեղծել են Երկրի ինտերակտիվ քարտեզ, որի վրա կարելի է տեսնել ժամանակակից քաղաքների գտնվելու վայրը շուրջ 750 միլիոն տարի առաջ: Ancient Earth Globe կոչվող նախագծի հեղինակը ամերիկացի […]

ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Նախապատմական Բրդոտ Ռնգեղջյուրների Ոչնչացման Պատճառը Ոչ Թե Մեր Նախնիներն Են Այլ՝ Կլիմայի Փոփոխությունը

Նախապատմական մեգաֆաունայի ոչնչացումը (մամոնտներ, քարանձավային առյուծներ, բրդոտ ռնգեղջյուրներ և այլն) հաճախ կապվում է մեր նախնիների կենսագործունեության հետ, ովքեր, ըստ տարածված վարկածի, որսորդության արդյունքում անխնա ոչնչացրել են այդ տեսակները: Սակայն վերջին հետազոտությունները գալիս են հերքելու այս մեղադրանքը․ Ստոկհոլմի համալսարանի (Շվեդիա) և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի գիտնականների թիմը ընդգրկուն ուսումնասիրությունների արդյունքում եկել է եզրակացության, որ մոտ 2 տոննա […]

Erth
ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Մարդկության մասին

Երբ մարդիկ փորձեցին թռչել, սկզբում միայն վայրկյաններ էր ստացվում, ընդամենը 50 տարի և նրանք հասան Լուսին։ Եվս 50 տարի և կհասնեն Մարս.. Զարգացումը անհավանական արագ է։ Մարդ֊կենդանի հիբրիդը առաջին անգամ կփորձարկվի մկների ու առնետների վրա, հեռահար նպատակը՝ կենդանիների մեջ մարդու օրգաններ աճեցնելն է։ Ի՞նչ կլինի 20 կամ 50 տարի անց։ Ինչ հիբրիդներ կլինեն։ Գուցե դիցաբանություն […]

ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Ամազոնուհիներ․ ռազմիկ կանանց առասպելի իսկությունը հավաստող ապացույցներ են գտնվել

Հին աստվածների, մարտիկների և թագավորների ժամանակներում հունական դիցաբանության մեջ ձևավորվեց ռազմիկ կանանց ցեղի մասին առասպելը: Այս ժամանակներից սկսած Փոքր Ասիայի ռազմատենչ կին մարտիկների մասին թափառիկ սյուժեները տարածվեցին գրեթե բոլոր մշակույթներում՝ հասնելով մինչև մեր օրեր։ Խոսքը լեգենդար Ամազոնուհիների մասին է։  Հերոդոտոսի (մ. թ. ա. 484–425), Հիպոկրատի (մ.թա. 460-377), Պլինիոս Ավագի (23/24–79թթ․) և անտիկ շրջանի այլ հեղինակների գործերում ամազոնուհիների վերաբերյալ […]

ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Հայ Բժիշկները և Դեղագործները Օսմանյան Կայսրությունում (Մաս 2)

Բժշկության զարգացումից ի վեր, երբ ի հայտ եկավ պատվաստումների գաղափարը՝ որպես բազմաթիվ հիվանդություններից խուսափելու արդյունավետ միջոց, շատերը սկսեցին թերհավատությամբ վերաբերվել դրան: Նույնիսկ այժմ, երբ տասնամյակների փորձով հաստատված է պատվաստումների արդյունավետությունը, չեն դադարում դավադրության տեսություններն ու ամենատարբեր քննադատությունները: Նշենք, որ դեռևս 1883 թվականին հայ անվանի բժիշկ Տիգրան Փեշտիմալճյան հրատարակել է գիրք՝ պատվաստման և դրա նշանակության մասին: […]

ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Պարզվել է, թե ինչ է իրենից ներկայացնում Անտարկտիդայում հայտնաբերված «Բանը» (The Thing)

Անտարկտիդայում գտնված առեղծվածային բրածոն պարզվեց, որ հսկայական փափկեցված ձու է. նոր տվյալները ցույց են տալիս, որ հնադարյան շատ սողունների ձվերը չեն ունեցել կոշտ կեղև։ Դեռևս 2011-ին Անտարկտիդայում աշխատող չիլիացի հնէաբանները հայտնաբերեցին անսովոր բրածո, որը նման էր հսկայական կարտոֆիլի՝ մոտ 30սմ երկարությամբ։ Նմուշը, որն ուներ շուրջ 68 միլիոն տարվա պատմություն, հանձնեցին Չիլլիի բնական պատմության ազգային թանգարանին։ […]

ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Հայ բժիշկները և դեղագործները Օսմանյան կայսրությունում (Մաս 1)

Բժշկությունն այն ասպարեզներից մեկն է, որտեղ հայերը ցուցաբերել են իրենց տաղանդը և բացառիկ դեր խաղացել Օսմանյան կայսրության այդ բնագավառի զարգացման գործում: Հայ բժիշկները, նախնական կրթությունն ստանալով Օսմանյան կայսրությունում, իրենց ուսումը շարունակել են եվրոպական երկրների հայտնի բժշկական կենտրոններում: Որոշ ժամանակ այնտեղ աշխատելով՝ մեծ ճանաչում են ձեռք բերել և արժանացել բարձր գնահատականի: Վերադառնալով Օսմանյան կայսրություն՝ իրենց գիտելիքները […]

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Արժևորելով մեծերին․ պրոֆեսոր Ռուբեն Հարությունյան

Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Ռուբեն Հարությունյանը ծնվել է 1946թ. սեպտեմբերի 23-ին Երևանում՝ մտավորականների ընտանիքում: 1964թ. գերազանցությամբ ավարտելով Երևանի Պուշկինի անվան թիվ 8 միջնակարգ դպրոցը, ընդունվել է Երևանի պետական համալսարան` կենսաբանության ֆակուլտետ: 1969թ. գերազանցությամբ ավարտեով համալսարանը և ստանալով կենսաբանի որակավորում գենետիկա մասնագիտացմամբ, նա ընդունվում է Մոսկվայի Բժշկական գենետիկայի ինստիտուտի ասպիրանտուրա և 1972թ.-ին պաշտպանում թեկնածուական […]