ԱՐՎԵՍՏ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Կոլիզեումի ստորգետնյա խողովակաշարերի պեղումները բացահայտում են հռոմեացիների կենցաղի նոր մանրամասները

Հնագետները ներկայացրել են Կոլիզեումի տակ գտնվող կոյուղատարի կոլեկտորներից մեկի ուսումնասիրության առաջին արդյունքները։ Այն գրեթե անձեռնմխելի է մնացել մոտ 1,5 հազար տարի և պահպանել է գլադիատորների վերջին մարտերի պատմությունը։ Կոլիզեումի ջրահեռացման համակարգը արգելափակված է և չի օգտագործվում մոտավորապես մ.թ. 523 թվականից: Այդ ժամանակ Կոլիզեումը դադարեց ամֆիթատրոն լինելուց։ Հետագայում շենքը օգտագործվել է որպես հանրակացարան, ամրոց, հիվանդանոց և […]

ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Իտալիայում հայտնաբերվել է հռոմեական դարաշրջանի ջրամատակարարման համակարգ, որն ունի նույն կառուցվածքը, ինչ ներկայիս համակարգերը

Մեր թվարկության 79 թվականին ժայթքեց Իտալիայի հարավում գտնվող Վեզուվ հրաբուխը, որը մարդկության պատմության ամենամեծ աղետներից մեկն էր: Սարսափելի կատակլիզմի արդյունքում ամբողջովին ոչնչացվեցին հռոմեական Պոմպեյ, Հերկուլան և Ստաբիա քաղաքները, ինչպես նաև մի քանի փոքր բնակավայրեր։ Ըստ պատմաբանների՝ ժայթքման ժամանակ մահացել է 26 հազար մարդ, սակայն զոհերի թիվը կարող է շատ ավելի մեծ լինել։ Ճարտարապետական ​​շինությունների և […]

ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Տուվալուն կդառնա աշխարհում առաջին «թվայնացված երկպետությունը»

ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության միջազգային համաժողովի (COP27) ժամանակ Տուվալուի (Խաղաղ օվկիանոսում գտնվող կղզեխմբային պետություն է՝ 26 կմ² տարածքով) արտաքին գործերի նախարարը հայտնել է, որ իր պետության ճակատագիրն այլևս որոշված է՝ այն դատապարտված է անհետանալու մոլորակի երեսից՝ Համաշխարհային օվկիանոսի մակարդակի բարձրացման հետևանքով: Այդ իսկ պատճառով Տուվալուի իշխանությունները որոշել են ստեղծել իրենց պետության թվային պատճենը և Տուվալուն տեղափոխել մետավերս՝ ամպային […]

ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Քաթարում աշխարհի գավաթը դիտել ցանկացողները պետք է սմարթֆոններում ներբեռնեն «լրտեսող ծրագրեր»

2022 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունն անցկացվելու է Քաթարում՝ նոյեմբերի 20-ից դեկտեմբերի 18-ը։ Քաթարը կդառնա Արաբական աշխարհում առաջին երկրը, որտեղ անցկացվելու է Աշխարհի գավաթի առաջնությունը։ Նախատեսվում է, որ մեկ ամսում այստեղ են ժամանելու հազարավոր երկրպագուներ։ Սահմանը հատելու հետ կապված խնդիրներ չկան, սակայն հյուրընկալող կողմի սրտացավությունն ու հյուրընկալությունը ամբողջանում է տեղի իշխանությունների բավականին տարօրինակ պահանջով․ բոլոր նրանք, […]

ԱՐՀԵՍՏԱԿԱՆ ԲԱՆԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Օլդոս Հաքսլի եվ Ջորջ Օրուել․ ֆանտաստիկայից՝ իրականություն

Հակաուտոպիական վեպերում նկարագրված «ապագայի աշխարհների» բազմաթիվ տեխնոլոգիաներ, որոնք նախկինում ընկալվում էին որպես ֆանտաստիկա, այսօր դարձել են իրականություն, սակայն միշտ չէ, որ դրանք հավատ են ներշնչում ավելի պայծառ ապագայի նկատմամբ: Հոդվածում ներկայացրել ենք դասական հակաուտոպիական երկու վեպերում ներկայացված և այսօր արդեն իրականություն դարձած տեխնոլոգիաներ։ Իսկ թե դրանք որքանո՞վ են ավելի լավը դարձնելու մեր աշխարհը, յուրաքանչյուրս ունենք […]

ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Անտարկտիդայում հայտնաբերվել է 1 միլիոն տարեկան ԴՆԹ

Թասմանիայի համալսարանի (Ավստրալիա) գիտնականներն ավարտել են Անտարկտիդայի մոտակայքում գտնվող Սկոտիյա ծովի հատակին հայտնաբերված հնագույն ԴՆԹ-ի նմուշների ուսումնասիրության առաջին փուլը: ԴՆԹ-ի նմուշները ձեռք են բերվել ծովի հատակի հորատման ժամանակ դեռևս 2019 թվականին, սակայն անհրաժեշտ էր մեծ ջանքեր գործադրել դրանք ժամանակակից հնարավոր խառնուրդներից և աղտոտվածությունից մաքրելու համար։ Այժմ գիտնականները կարող են հաստատել, որ հայտնաբերված ԴՆԹ-ն գիտության պատմության […]

ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Գիտնականները վերստեղծել են բոլոր կաթնասունների ընդհանուր նախնու գենոմն ու արտաքին տեսքը

Հետազոտողների միջազգային թիմին հաջողվել է վերականգնել մոտ 180 միլիոն տարի առաջ ապրած կենդանու գենոմը, որը բոլոր կաթնասունների ընդհանուր նախնին է: Մինչ այժմ մեզ գրեթե ոչինչ հայտնի չէր այդ ընդհանուր նախնու մասին, սակայն համակարգչային մոդելավորումը հնարավորություն է տվել վերստեղծել դրա գենոմը, և մոտավոր տեսքը։ Նման արդյունք ստանալու համար գիտնականները որպես հիմք օգտագործել են մեր օրերում ապրող […]

ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Science ամսագրում հրապարակվել են հայաստանյան հուշարձաններից հայտնաբերված մարդաբանական գտածոների նմուշների վերաբերյալ հոդվածներ

Հնագետ, պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Պավել Ավետիսյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրառում է կատարել՝ տեղեկացնելով, որ «Science» ամսագրում լույս են տեսել աննախադեպ ծավալի աղբյուրագիտական բազայի հիման վրա կատարված պալեոգենետիկական ուսումնասիրությունների արդյունքներ ներառող երեք հոդվածներ՝ 1․ «The genetic history of the Southern Arc: A bridge between West Asia and Europe», 2. «Ancient DNA […]

ԱՐՎԵՍՏ ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ ՏԻԵԶԵՐՔ

ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՃԱՄԲԱՐ. ՉՈՐՍ ՕՐ ՇԱՐՈՒՆԱԿ ԱԶԱՏՈՒԹՅԱՆ ՀՐԱՊԱՐԱԿԸ ՊԱՐՈՒՐՎԱԾ ԿԼԻՆԻ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՇՆՉՈՎ

ՄԱՄՈՒԼԻ ՀԱՂՈՐԴԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՃԱՄԲԱՐ. ՉՈՐՍ ՕՐ ՇԱՐՈՒՆԱԿ ԱԶԱՏՈՒԹՅԱՆ ՀՐԱՊԱՐԱԿԸ ՊԱՐՈՒՐՎԱԾ ԿԼԻՆԻ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՇՆՉՈՎ Սեպտեմբերի 8-11-ը Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի հարակից տարածքը վերածվելու է գիտության ու տեխնոլոգիաների մասշտաբային կենտրոնի։ STARMUS VI փառատոնի շրջանակներում` սեպտեմբերի 8֊11֊ը, Ազատության հրապարակում կկազմակերպվի Գիտության ճամբար, որը ամենահասանելի ձևաչափերով փոքրերին ու մեծերին կտա շատ ու շատ «ինչու»-ների և «ինչպես»-ների պատասխաններ։ […]

ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ

Ինչպե՞ս էին հնում վիրահատություններ կատարում առանց անզգայացման

Բոլորն իրենց կյանքի ընթացքում գոնե մի քանի անգամ տառապում են ինչ-որ հիվանդությունից։ Դրանք սովորաբար բուժվում են դեղամիջոցներով, սակայն որոշ դեպքերում վիրահատության անհրաժեշտություն է առաջանում։ Այսօր դրանում ոչ մի սարսափելի բան չկա, քանի որ նման միջամտությունների ժամանակ հիվանդները գտնվում են անզգայացման մեջ և ցավ չեն զգում։ Իսկ հին ժամանակներում արդյունավետ ցավազրկողներ գոյություն չունեին, սակայն վիրաբուժական վիրահատություններն […]